ปฐม ภาค ๑ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 110 / 5

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 224 ทรงบ่งถึงอสุรกายด้วยวินิปาตศัพท์ จริงอยู่ อสุรกายนั้นจัดเป็น อบาย และเป็นทุคติด้วยแท้ โดยอรรถตามที่กล่าวแล้ว และยังเรียกว่า วินิบาตด้วย เพราะอสุรกายน

เนื้อหาเกี่ยวกับการบ่งถึงอสุรกายและนรกในวิสุทธิมรรค โดยวิเคราะห์ธรรมชาติของอสุรกายที่ถูกจัดเป็นอบายและทุคติ จัดเรียงแสดงถึงความดำเนินชีวิตในทางที่ผิดกับความเจริญ และความหมายของศัพท์ในการบรรยายถึงสุคติ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 225 [เริ่มทำทิพยจักษุ] ก็แลอาทิกมิกกุลบุตร ผู้ปรารถนาจะเห็น (ด้วยทิพยจักขุ) อย่างนั้น จึงทำฌานที่เป็นบาทแห่งอภิญญา อันมีกสิณเป็นอารมณ์ ให้ควรแก่การนำ (จิ

เนื้อหาพูดถึงการทำฌานเพื่อพัฒนาทิพยจักษุ โดยการใช้กสิณ ๓ ชนิด ได้แก่ เตโชกสิณ โอทาตรสิณ และอาโลกสิณ พร้อมอธิบายความสำคัญของการตั้งอยู่ในอุปจารภูมิ สถานการณ์ที่เหมาะสมในการขยายอารมณ์กสิณเพื่อให้เกิดอภิ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 226 ไปเท่านั้น (ไม่พึงดูไปภายนอก) ก็แล เมื่อเธอดูรูปเสีย วาระแห่ง บริกรรมย่อมล่วงไป ต่อนั้นแสงสว่างก็หายไป ครั้นแสงสว่างนั้นหาย ไปแล้ว รูปก็ไม่ปรากฏด้วย”

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจและการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การใช้แสงสว่างและการทำสมาธิ การฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจะนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่ชัดเจน การไม่มองไปข้างนอกช่วยลดความฟุ้งซ่าน การเข

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 227 ในข้ออุปมาทั้งหลายนั้น แสงสว่างกสิณในเวลาบริกรรม (คือ ในอุปจารฌาน) เปรียบดังแสงสว่างแห่งคบเพลิง การที่เมื่อแสงสว่าง หายไป เพราะเหตุที่เมื่อพระโยคาวจร

ในบทนี้ได้เสนอข้อเปรียบระหว่างแสงสว่างของคบเพลิงกับแสงสว่างในการบริกรรมโดยพระโยคาวจร ซึ่งได้อธิบายถึงการเข้าภาวนาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุในการเห็นรูปต่างๆ ที่เกินกว่าบริการของตาเนื้อ ภิกษุจะสามารถมอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 228 (ทิพยจักษุเป็นอันตรายแก่บุถุชน] ก็แลทิพยจักษุนี้นั้น ย่อมเป็นอันตรายแก่บุถุชนได้ เพราะเหตุ อะไร ? เพราะเหตุว่าบุถุชนนั้นอธิษฐานว่าให้แสงสว่างมีในที่ใ

บทความนี้สำรวจอันตรายที่ทิพยจักษุสามารถก่อให้เกิดแก่บุถุชน โดยเฉพาะการมองเห็นรูปอมนุษย์ที่น่ากลัวซึ่งอาจนำไปสู่วิกลจริตได้ นอกจากนี้ยังนำเสนอความเป็นมาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุ รวมถึงความเชื่อมโยงระห

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 229 [ปกิณณกกถา] อนึ่ง พระนาถะเจ้าผู้ทรงรู้ขันธ์ ๕ ได้ตรัส อภิญญา ๕ ใดไว้โดยประการดังกล่าวมานี้ แล้ว บัณฑิตได้ทราบอภิญญา ๕ นั้นแล้ว พึงทราบเรื่องเบ็ดเตล็ด

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์อภิญญา ๕ ที่พระนาถะเจ้าตรัสไว้ พร้อมกับการชี้ให้เห็นถึงการจำแนกอารมณ์ในอารัมมณฑิกะ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยหมวดต่าง ๆ อาทิเช่น ปริตตารัมมณฑิกะ มัคคารัมมติกะ และอตีตารัมมณฑิกะ โดยมีจ

* ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 230 อัชฌัตตารัมมณติกะ (หมวด ๓ แห่งอัชฌัตตารมณ์) (อิทธิวิธญาณเป็นไปในอารมณ์ ๗] ในอภิญญาญาณเหล่านั้น อิทธิวิธญาณย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๓ โดยเป็นปริตตารมณ์ มห

ในบทความนี้กล่าวถึงอิทธิวิธญาณที่มี 3 อารมณ์ ได้แก่ ปริตตารมณ์ มหัคคตารมณ์ และอัชฌัตตารมณ์ เช่น ขณะพระโยคีทำกายให้อาศัยจิต การน้อมกายไปตามอำนาจจิต วางรูปกายลงไปในมหัคคตจิต เป็นต้น แสดงให้เห็นว่าการเข้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 231 ลงไปในรูปกาย เมื่อนั้นปาทุกฌานจิต ก็เป็นอารมณ์ที่ได้อุปโยคะ (คือใช้การได้อย่างรูปกาย ?)" ดังนี้ อนึ่ง จัดเป็นอดีตารมณ์ ก็เพราะทำ (ปาทุกฌาน) จิตนั้นแห

เนื้อหาที่กล่าวถึงพระโยคีและการทำอธิษฐาน ซึ่งมีพระมหากัสสปเถระที่อธิษฐานเกี่ยวกับกลิ่นหอม และพระอัสสคุตตเถระที่อธิษฐานให้ได้น้ำนมส้มในเวลาปุเรภัต เนื้อหายกตัวอย่างการที่จิตและการอธิษฐานมีอิทธิพลต่อกรร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 232 เป็นอัชฌัตตารมณ์ โดยที่ทำกายและจิตของตนให้เป็นอารมณ์ ในกาลที่น้อมจิตไปตามอำนาจกาย หรือน้อมกายไปตามอำนาจจิต และ ในกาลที่นิรมิตตนเป็นเพศต่าง ๆ มีเพศกุม

บทความนี้วิเคราะห์อัชฌัตตารมณ์และการทำกายใจให้เป็นอารมณ์ รวมถึงความเข้าใจในทิพพโสตธาตุญาณ โดยอธิบายการแสดงอารมณ์ต่าง ๆ เช่น เสียงและการรับรู้ ทั้งนี้เพื่อให้บัณฑิตเข้าใจธรรมชาติของอารมณ์ต่าง ๆ ในมุมมอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 233 ปัจจุปันนารมณ์ และพหิทธารมณ์ ปุจฉาว่า เป็นไปอย่างไร ? วิสัชนา ว่า ก็เจโตปริยญาณนั้น ในกาลที่รู้จิตอันเป็นกามาวจรของคนอื่น ๆ ก็เป็นปริตตารมณ์ ในกาลที่

บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับเจโตปริยญาณและประเภทของจิตในบุคคลต่างๆ ตั้งแต่พระโสดาบันถึงพระอรหันต์ โดยมีการเจาะลึกเรื่องมรรคจิตและผลของคำว่าอัปปมาณารมณ์ในระบบการเข้าใจนี้ นอกจากนี้ยังชี้ให

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 234 ปัจจุบัน (จิตเป็นปัจจุบันชั่วสันตติแห่งรูป) ๑ อัทธาปัจจุบัน (จิต เป็นปัจจุบันชั่วกาลภพหนึ่ง) ๑ ในปัจจุบัน (จิต) ๓ อย่างนั้น (จิต) ที่ถึงความเกิดขึ้นต

บทนี้ในวิสุทธิมรรคอธิบายถึงสันตติปัจจุบันว่าจิตเป็นปัจจุบันในช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งประกอบด้วยสันตติวาระ หมายถึงช่วงที่จิตมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป พร้อมทั้งยกตัวอย่างในการปรากฏของอารมณ์และรูปในการเค

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 235 ยังเสียงทันที" (ระยะ) ชั่วได้ยินเสียงนั้น แม้ในระหว่างนั้นก็พึง ทราบว่าเป็น (ระยะ) ๑-๒ สันตติวาระ พระมัชฌิมภาณกาจารย์ทั้งหลายกล่าวไว้อย่างนี้ก่อน ส่ว

เนื้อหานี้นำเสนอการเข้าใจเกี่ยวกับสันตติ ซึ่งแบ่งเป็นรูปสันตติ іอรูปสันตติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของพระมัชฌิมภาณกาจารย์และพระสังยุตภาณกาจารย์ การอธิบายตัวอย่างต่างๆ เช่น การเดินริมตลิ่ง ความร้อนหรือความมื

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 236 ปัจจุบัน วิญญาณย่อมผูกหันด้วยอำนาจฉันทราคะในปัจจุบันนั้น เพราะ ความที่วิญญาณผูกพันอยู่ด้วยอำนาจฉันทราคะ บุคคลจึงยินดีนักใน ปัจจุบันนั้น เมื่อยินดีนัก

เนื้อหานี้กล่าวถึงความผูกพันของวิญญาณกับอำนาจฉันทราคะในปัจจุบัน และการศึกษาจิตในมุมมองของอาจารย์ภายในพระสูตรที่ทำให้ผู้คนสามารถรู้ถึงจิตของคนอื่นได้ ในอุปมาเปรียบเทียบกับดอกไม้ที่สามารถเชื่อมต่อกันได้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 237 แต่คำของเกจิอาจารย์นั้นถูกคัดค้านในอรรถกถาทั้งหลายว่า "คำ นั้นไม่ชอบ เพราะคนแม้คิดนึกกันไป ๑๐๐ ปี ๑,๐๐๐ ปี ก็ดี จิตที่เป็น เครื่องนึกคิด และจิตที่เป็

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของเกจิอาจารย์เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ โดยมีการชี้แจงความแตกต่างระหว่างจิตที่เป็นเครื่องคิดและเครื่องรู้ และมุมมองจากพระอรรถกถาจารย์ที่ระบุถึงแนวคิดเกี่ยวกับสันตติปัจจุบันและอั

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 238 (กำหนดไว้ด้วย) อำนาจกาล (คือภพ) เป็นอารมณ์ อนึ่ง แม้ใน เพราะมีอารมณ์เดียวกัน ก็อิทธิเท่านั้นย่อมรู้จิตคนอื่นได้ จิตนอกนี้ หารู้ได้ไม่ เปรียบเหมือนจัก

ในบทนี้กล่าวถึงเจโตปริยญาณซึ่งเป็นอำนาจในการรู้จิตของผู้อื่น โดยแสดงว่าจิตนอกไม่สามารถรับรู้ได้ เปรียบเทียบกับจักขุวิญญาณที่เห็นรูปได้เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับอา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 239 คนอื่นเจริญแล้ว และถึงผลที่ตนหรือคนอื่นทำให้แจ้งแล้วในอดีตกาล ก็เป็นอัปปมาณารมณ์ ในการที่ระลึกถึงมรรคที่ตนหรือคนอื่นเจริญ แล้วอย่างเดียว ก็เป็นมัคคาร

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าใจในอารมณ์และญาณในบริบทของวรรณกรรมเรื่อง 'วิสุทธิมรรค' โดยเฉพาะในเรื่องของเจโตปริยญาณ และยถากัมมูปคญาณซึ่งมีความเชื่อมโยงกับอดีตและการปฏิบัติในศาสนา ทบทวนแนวคิดเกี่ยวกับอารมณ์

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 240 ยถากัมมูปคญาณได้ อนึ่ง ในญาณ ๒ นั้น ขันธ์ทั้งที่เป็นกุศลทั้ที่เป็น อกุศลทีเดียวเป็นอารมณ์แห่งยถากัมมูปคญาณแล ก็แล ปุพเพนิวาสญาณนั้น ในกาลที่ระลึกถึงข

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาความหมายของยถากัมมูปคญาณซึ่งเป็นเนื้อหาสำคัญในประเด็นขันธ์ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล เป็นอารมณ์ของญาณ ๒ ได้แก่ ปุพเพนิวาสญาณที่เกี่ยวข้องกับการระลึกถึงขันธ์ทั้งของตนและของคนอื่น ร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 241 [ทิพพจักขุญาณเป็นไปในอารมณ์ ๔] ทิพพจักขุญาณ ย่อมเป็นไปในอารมณ์ ๔ โดยเป็นปริตตารมณ์ ปัจจุปันนารมณ์ อัชฌัตตารมณ์ และพริธารมณ์ เป็นไปอย่างไร ? ก็ทิพพจัก

เนื้อหาว่าด้วยการเป็นไปในอารมณ์ 4 ของทิพพจักขุญาณ ซึ่งประกอบด้วยปริตตารมณ์, ปัจจุปันนารมณ์, อัชฌัตตารมณ์ และพหิทธารมณ์ โดยระบุลักษณะการเห็นรูปและอารมณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ขณะเดียวกันก็ได้อธิบายถึงอน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 242 แต่โดยแน่นอนแล้ว อนาคตังสญาณนั้น เป็นอนาคตารมณ์แม้ ในอนาคตารมณญาณทั้งหลายนั้น แม้เจโตปริยญาณก็เป็นอนาคตารมณ์ ได้ก็จริงแล แต่ทว่า เจโตปริยญาณนั้น มีจิ

เนื้อหาเกี่ยวกับอนาคตังสญาณและเจโตปริยญาณเป็นหลักสำคัญในวิสุทธิมรรค ซึ่งได้อธิบายว่า อนาคตังสญาณมีธรรมชาติเป็นอนาคตารมณ์ รวมถึงการรู้เกี่ยวกับอนาคตและกรรมต่างๆ โดยยกตัวอย่างกรณีต่างๆ เช่น การรู้เกี่ยว

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 243 ก็เป้นมหัคคตารมณ์ เป็นอดีตารมณ์ เพราะรู้แต่กรรมที่เป็นอดีต เท่านั้น ในกาบที่รู้กรรมของตนเอง เป็นอัชฌัตตารมณ์ ในกาลที่ รู้กรรมของคนอื่น ก็เป็นพหิทธารม

เนื้อหานี้อธิบายความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมทั้งภายในและภายนอกตามแนวทางของอัชฌัตตารมณ์และพหิทธารมณ์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะในอารมณ์ ๕ แห่งยถากัมมูปคญาณ ที่บัณฑิตควรทราบและเข้าใจความแตกต่างระหว่างการรู้กรรมขอ